Hơn một thập kỷ trước, nhiều người từng chê cười khi Arsene Wenger nói rằng tấm vé tham dự Champions League có giá trị như một danh hiệu. Tuy vậy, trong thời buổi kim tiền hiện nay, điều đó đã biến thành sự thật.
Super League thất bại, nhưng UEFA cũng phải thay đổi
Cách đây 5 năm, Florentino Perez cùng với nhiều cộng sự cấp cao của mình đã cho ra đời bản kế hoạch chi tiết xây dựng một siêu dự án khổng lồ mang tên Super League. Rất nhanh chóng, chủ tịch của Real Madrid đã kêu gọi được sự đồng tình của 12 đội bóng lớn, bao gồm: Real Madrid, Barcelona, Atletico Madrid, Manchester United, Manchester City, Arsenal, Chelsea, Liverpool, Tottenham, AC Milan, Inter Milan và Juventus. Ban đầu, con số này thậm chí lên đến 16 với sự góp mặt của Bayern Munich, Borussia Dortmund, Paris Saint-Germain và Lyon. Tuy nhiên, trước sức ép từ Liên đoàn bóng đá Đức và Pháp, 4 đội bóng trên đành ngậm ngùi từ chối tham dự.
Sở dĩ Super League ra đời để nhằm phản đối sự độc đoán của UEFA trong việc thay đổi thể thức thi đấu truyền thống của Champions League, khi cố tình “vắt kiệt sức” của các CLB bằng cách tăng số trận đấu nhằm tăng doanh thu mà giải đấu thu về.
 |
| Từng có 12 CLB tham gia vào kế hoạch Super League mà Florentino Perez khởi xướng |
Quan điểm của những người đứng đầu Super League như Perez, như Andrea Agnelli rất rõ ràng. Họ đại diện cho quyền lợi của CLB chủ quản và những đội bóng lớn như Real hay Juventus không phải là “món hàng” để UEFA kiếm lời trên danh tiếng CLB. Thay vì tiếp tục bị biến thành công cụ kiếm tiền thì tại sao chúng ta không trở thành các ông chủ? Và thế là Super League ra đời để hình thành một sân chơi dành riêng cho các ông lớn, với tuyên bố rời bỏ tất cả các giải đấu mà UEFA tổ chức.
Điều này dự tính sẽ đem lại nguồn thu khổng lồ cho tất cả 12 cái tên tham dự, với lời hứa hẹn mức tiền thưởng cho mỗi CLB còn nhiều hơn số tiền họ kiếm được khi vô địch Champions League. Và tất nhiên “miếng bánh ngọt” này chỉ dành cho riêng họ mà chẳng cần phải chia sẻ quyền lợi cho bất cứ một tổ chức trung gian nào khác. Hơn nữa, với tư cách những nhà đồng sáng lập, họ sẽ không bị loại ra khỏi dự án bất chấp thành tích thi đấu có tệ như thế nào đi chăng nữa.
Tuy nhiên, điều này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ UEFA, FIFA, cũng như các liên đoàn bóng đá hàng đầu Châu Âu. Ý tưởng hình thành Super League không sai, nhưng lại đụng chạm quyền lợi của quá nhiều các bên, đồng thời đi ngược lại mong muốn của người hâm mộ. Bằng quyền lực của mình, UEFA và FIFA dọa sẽ trừng phạt các CLB tham dự, bao gồm cả việc cấm họ thi đấu ở giải quốc nội, đồng thời cấm tất cả các cầu thủ được phép khoác áo ĐTQG. Tại Premier League, hàng loạt các cuộc biểu tình rầm rộ từ người hâm mộ phản đối “đội bóng con cưng” tham gia Super League. Tấm biểu ngữ giăng ra trước SVĐ Anfield với tiêu đề “Khi tình yêu dành cho bóng đá được tính bằng tiền thì đó là cái chết của Liverpool” đã nói lên tất cả.
 |
| CĐV Liverpool từng biểu tình trước SVĐ Anfield để phản đối CLB tham gia Super League. |
Trước sức ép khủng khiếp đó, nhóm “Big Six” tại Premier League đồng loạt rút lui. Rồi lần lượt đến các đại diện khác cũng rời cuộc chơi, chỉ còn lại sự hiện diện “trơ trọi” của Real và Barcelona. Dù chưa bao giờ trực tiếp thừa nhận, nhưng rõ ràng dự án trong mơ của chủ tịch Perez và các cộng sự đã thất bại hoàn toàn. Super League thất bại, thế nhưng siêu dự án này cũng tạo ra làn sóng đấu tranh đòi quyền lợi của các CLB. Chung quy lại, mọi thứ vẫn dừng lại ở chữ tiền.
Thể thức mới ra đời, Champions League trở thành “mỏ vàng”
Kể từ mùa giải 2021/2022, Conference League ra đời với chức vô địch đầu tiên dành cho AS Roma. Chỉ 2 năm sau đó, Champions League và Europa League cũng thay đổi thể lệ thi đấu, với việc tăng số đội tham dự vòng bảng từ 32 lên 36, đồng thời tăng tổng số trận đấu từ 125 lên 189. Số trận đấu tăng 51,2%, đồng nghĩa với gói tiền thưởng theo đó cũng tăng lên. Thống kê cho thấy, đội đương kim vô địch PSG đã nhận về tổng cộng 148,4 triệu euro cho chức vô địch Champions League ở mùa giải 2024/2025. Đó là số tiền mà PSG sẽ không bao giờ có thể chạm đến nếu giải đấu vẫn vận hành theo thể thức cũ. Nên nhớ rằng, Real chỉ nhận về 85 triệu euro tiền thưởng cho chiến dịch đăng quang ở mùa giải 2023/2024.
 |
| PSG kiếm bộn tiền với chức vô địch Champions League 2024/2025 |
Theo thống kê, tổng số tiền thưởng mà UEFA công bố cho mùa giải 2025/2026 lên đến 3,3 tỷ euro. Trong đó, 2,45 tỷ euro (74,38%) sẽ được phân bổ cho các CLB tham dự Champions League, 562 triệu euro (17,02%) thuộc về Europa League và 284 triệu euro (8,6%) còn lại là dành cho Conference League. Những con số trên cho thấy sự phân hóa tiền thưởng rõ ràng giữa các giải đấu, cũng như sự khác biệt tuyệt đối mà tấm vé Champions League đem lại.
Tiền thưởng Champions League được phân bổ như thế nào?
Lấy Champions League làm ví dụ, khoản tiền thưởng sẽ được chia làm 3 nguồn riêng biệt.
Thứ nhất, tiền thưởng “khởi điểm” có giá trị 675 triệu euro, tương đương 27,5%, được chia đều cho tất cả 36 CLB tham dự. Tức là mỗi CLB sẽ nhận về 18,75 triệu euro. Khoản tiền này sẽ được chuyển ngay lập tức sau khi Champions League mùa giải mới chính thức bắt đầu.
Thứ hai, tiền thưởng từ vị thế CLB có giá trị 860 triệu euro, tương đương 35%, được chia theo xếp hạng hệ số CLB mà UEFA công bố, kết hợp với độ nổi tiếng của thương hiệu mà CLB đem lại cho giải đấu. Điều này đồng nghĩa số tiền mà Real hay Barcelona nhận về chắc chắn sẽ cao hơn rất nhiều khi đặt lên bàn so sánh với những CLB nhỏ bé như Qarabag, Kairat hay Union Saint-Gilloise.
 |
| Tiền thưởng Champions League vượt trội hoàn toàn so với Europa League và Conference League. |
Thứ ba, tiền thưởng từ thành tích thi đấu có giá trị 920 triệu euro, tương đương 37,5%, được chuyển trực tiếp sau mỗi vòng đấu kết thúc. Với mỗi trận thắng, các CLB sẽ “bỏ túi” 2,1 triệu euro. Và 700.000 euro là tiền thưởng cho một trận hòa. Ngoài ra, mỗi vị trí trên BXH cũng có mức chênh lệch lên đến 270.000 euro. Cụ thể, đội kết thúc vòng bảng với vị trí đứng đầu sẽ thu về 9,7 triệu euro tiền thưởng thành tích, còn đội xếp chót chỉ nhận vỏn vẹn 270.000 euro.
Ngoài ra, với những trường hợp bị loại ở vòng play-off cuối cùng giống như Fenerbahce, Celtic, Rangers, Basel, Crvena Zvezda, Sturm Graz và Fenencvaros, mỗi đội sẽ được “tri ân” 4 triệu euro.
Việc tiến càng sâu cũng giúp các CLB thu về nhiều tiền hơn. Cụ thể, vòng Play-off 1/32 (1 triệu euro), vòng 1/16 (11 triệu euro), tứ kết (12,5 triệu euro), bán kết (15 triệu euro), á quân (18,5 triệu euro) và vô địch (25 triệu euro).
Ở thời điểm hiện tại, sau khi kết thúc 6 lượt trận đầu tiên vòng bảng, Arsenal hiện đang dẫn đầu với chuỗi thành tích toàn thắng. Điều này giúp đoàn quân của Mikel Arteta bỏ túi 79,5 triệu euro, ngang ngửa số tiền mà Man City có được sau chức vô địch cách đây 3 mùa giải. Theo Football Meets Data, Pháo thủ có thể kết thúc vòng bảng với số tiền thưởng lên đến 92 triệu euro nếu tiếp tục duy trì phong độ ấn tượng để giữ vững ngôi đầu. Nên nhớ rằng đây mới chỉ là khoản tiền thưởng, chưa bao gồm doanh thu mà CLB đạt được từ việc kinh doanh và bán vé.
 |
| Arsenal hiện đang dẫn đầu với khoản tiền thưởng từ Champions League lên đến 79,5 triệu euro. |
Đó là lý do để giải thích vì sao BLĐ Arsenal đã làm tất cả để nâng cấp chất lượng đội hình ở mùa hè vừa qua với việc chi ra gần 300 triệu euro. Bởi lẽ, họ thừa thông minh để biết rằng một khi thành tích thi đấu được cải thiện thì số tiền chuyển nhượng đã chi ra cũng tự động chảy ngược vào trong ngân quỹ.
Và đó cũng là một quy trình nhìn thì đơn giản nhưng không phải đội bóng danh tiếng nào cũng làm được. Theo ước tính, Manchester United mất đi gần 275 triệu euro doanh thu sau khi để thua Tottenham ở trận chung kết Europa League năm ngoái, bao gồm việc cổ phiếu rớt giá, bị cắt giảm nguồn doanh thu tài trợ, mất đi doanh thu và tiền thưởng từ Champions League mang lại.
