The Soccer 100: Lionel Messi, cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại

Trong quá trình hướng tới World Cup nam 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico, chúng tôi sẽ đăng tải các trích đoạn từ The Soccer 100, cuốn sách của The Athletic về 100 cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại được HarperCollins Publishers cho phép sử dụng.

10 cầu thủ được giới thiệu là những nhà vô địch World Cup có thứ hạng cao nhất trong danh sách 100 người. Hôm nay ở trích đoạn cuối cùng, chúng ta nói về một cầu thủ đã nâng cao chiếc cúp danh giá nhất bóng đá khi sự nghiệp đã đi về giai đoạn của hoàng hôn. Nhưng sau tất cả, đó là sự chờ đợi hoàn toàn xứng đáng.

Ngôi đền của những vĩ nhân thể thao thường được thống trị bởi các vận động viên có tầm vóc phi thường và cá tính cũng phi thường, những nhân vật lớn lao tưởng như sinh ra để thống trị và vượt lên trên chính môn thể thao của họ. Muhammad Ali, Michael Jordan, Michael Phelps, Tom Brady, Usain Bolt.

Trong bối cảnh ấy, càng đáng kinh ngạc hơn khi nói rằng cầu thủ bóng đá vĩ đại nhất còn thi đấu và theo quan điểm chung của chúng tôi, là cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại, lại là một người từng phải điều trị hormone tăng trưởng để đạt chiều cao 1m70. Đó là một người hướng nội, xem danh tiếng và sự nổi tiếng như mặt trái của thiên tài mà anh sở hữu.

Lionel Messi không có vẻ ngoài của một siêu sao. Có thời điểm, anh thậm chí còn chẳng giống một cầu thủ bóng đá.

Trong số những cầu thủ từng được chào đón bằng những lời tung hô đầy phấn khích khi bước ra sân khấu lớn, nào là Pelé mới, Maradona mới, Cruyff mới, Messi có lẽ là người trông ít có khả năng nhất. Khi xuất hiện từ lò đào tạo Barcelona ở tuổi 17, anh mang một vẻ vụng về rất thiếu niên, như thể vừa đi tham quan sân vận động cùng nhóm bạn học, rẽ nhầm một lối, rồi bất ngờ thấy mình đứng bên đường biên, chuẩn bị vào sân từ ghế dự bị.

Thật sao? Là cậu ta ư?

Rồi bạn nhìn thấy anh với quả bóng trong chân, và anh khiến bạn nghẹt thở. Cậu bé mảnh khảnh với mái tóc lòa xòa và ánh mắt gần như vô cảm ấy chơi thứ bóng đá khiến người ta không thể tin nổi.

Bạn sẽ không bao giờ quên lần đầu tiên ấy. Tôi đã xem Messi trên truyền hình khi anh bắt đầu khẳng định mình trong đội hình Barcelona suốt mùa 2005 đến 2006. Nhưng lần đầu tiên tôi được tận mắt chứng kiến anh thi đấu là khi Messi, khi đó mới 18 tuổi vào sân từ ghế dự bị cho Argentina trong trận vòng bảng gặp Serbia và Montenegro tại World Cup 2006 ở Đức.

Đó là một ngày in đậm trong ký ức vì nhiều lý do. Argentina thắng rực rỡ 6-0, Esteban Cambiasso ghi một bàn thắng tuyệt mỹ sau pha phối hợp 25 đường chuyền, còn Diego Maradona thì tạo nên những màn biểu cảm đầy phấn khích trên khán đài đến mức suýt chiếm cả sự chú ý của trận đấu.

Nhưng rồi màn xuất hiện ngắn ngủi của Messi đã đến, kéo theo một cảm giác cuồng nhiệt gần như mang màu sắc tôn giáo lan khắp đám đông ở Gelsenkirchen khi anh xuất hiện bên đường biên. Messi đã không thi đấu trận chính thức nào trong ba tháng vì chấn thương gân kheo nhưng điều đó chỉ càng làm bầu không khí chờ đợi thêm dày đặc.

Cảm giác ấy giống như tất cả đang chuẩn bị chứng kiến một sự tái lâm. Hình ảnh Maradona dõi theo từ khu VIP trên cao, hai tay đan vào nhau như một người cha tự hào và cố kìm nước mắt, chỉ càng khiến cảm giác đó lớn hơn. Gần đó, hình ảnh Messi xuất hiện trên một tấm biểu ngữ khổng lồ với dòng chữ gắn với anh, Este es mi sueño, nghĩa là “Đây là giấc mơ của tôi”.

Trong khu vực báo chí, vẫn có chút hoài nghi. Đây là “Maradona mới” số mấy rồi? Trước đó đã có Ariel Ortega, Pablo Aimar, Juan Román Riquelme, Marcelo Gallardo, Andrés D’Alessandro và Javier Saviola, chỉ kể riêng sáu cái tên. Tất cả đều là những tài năng lớn, một vài người trong số họ cũng đã đạt được những thành tựu đáng nể nhưng chưa ai tiệm cận được đẳng cấp của Maradona. Và cậu nhóc này sẽ khác ư? Thật sao? Là cậu ta ư?

Chỉ trong vòng hai phút, Messi đã bứt xuống cánh trái để kiến tạo cho Hernán Crespo ghi bàn thứ tư cho Argentina. Chính anh ghi bàn thứ sáu, đưa bóng xuyên qua hai chân thủ môn. Nhưng hơn cả những đóng góp ấy, điều gây ấn tượng là cảm giác bóng như dính chặt vào chân và cách anh dẫn bóng. Tốc độ anh lướt qua các đối thủ, rồi tìm ra khoảng trống, là một điều rất khác biệt. Mọi chuyển động đều hoàn hảo.

Tôi nhớ mình từng viết trên tờ London Times vào đầu năm 2010, trên chuyến bay rời Barcelona vào buổi sáng sau khi chứng kiến Messi ghi bốn bàn trong màn trình diễn phi thường trước Arsenal ở Champions League, rằng những gì Messi làm được ở tuổi 22 đã đạt tới trình độ chưa từng thấy kể từ thời hoàng kim của Maradona trong thập niên 1980. Sau đó, tôi vẫn thêm vào một chút thận trọng khi chỉ ra rằng ngay cả Maradona cũng không thể duy trì tiêu chuẩn ấy trong suốt sự nghiệp còn những vĩ nhân thực sự khác như Marco van Basten hay tiền đạo Ronaldo của Brazil đều bị chấn thương cản bước đúng vào giai đoạn tưởng như là đỉnh cao quyền năng của họ.

Tôi viết rằng chúng ta nên tận hưởng sự rực rỡ của Messi chừng nào nó còn kéo dài, rồi bổ sung rằng “kinh nghiệm nhắc chúng ta rằng đây có thể đã là giới hạn cao nhất rồi”.

Ừm. Kinh nghiệm bây giờ nói với tôi rằng lẽ ra tôi đã không cần phải lo.

Bắt đầu từ đâu khi phải mô tả điều gì khiến Messi đặc biệt đến vậy?

Nếu Messi chỉ là một tay săn bàn, các cuốn kỷ lục của Liên đoàn Lịch sử và Thống kê Bóng đá Quốc tế cho thấy anh là chân sút vĩ đại thứ hai mọi thời đại, chỉ sau Cristiano Ronaldo. Nhưng bàn thắng chưa bao giờ là phần cốt lõi nhất trong bóng đá của Messi. Trò chơi của anh được định nghĩa nhiều hơn bởi nhãn quan, những đường chuyền, khả năng rê bóng và óc sáng tạo.

Khi chạm mốc trận đấu thứ 1.000 trong sự nghiệp, cột mốc được anh đánh dấu bằng bàn thắng cho Argentina trước Australia tại World Cup 2022, Messi đã ghi 789 bàn và có 348 kiến tạo. Tính đến thời điểm bài viết này được thực hiện, anh đã giành 12 chức vô địch quốc gia, gồm 10 cùng Barcelona và 2 cùng Paris Saint-Germain, cộng thêm Supporters’ Shield với Inter Miami. Bên cạnh đó là 4 Champions League, tất cả cùng Barcelona, 2 Copa América, 1 World Cup và 8 Quả bóng vàng, cùng 5 lần khác về nhì trong cuộc bầu chọn. Những con số ấy thật phi lý nhưng một lần nữa, bộ sưu tập danh hiệu và số bàn thắng vẫn chưa thể phản ánh đúng tầm vóc tài năng của anh.

Mỗi vận động viên vĩ đại đều có một khoảnh khắc định hình sự xuất sắc của mình trong nhận thức đại chúng.

Trong bóng đá, Pelé được nhớ nhiều nhất qua những bàn thắng ở chung kết World Cup 1958 và 1970. Maradona được nhớ bởi những pha solo phi thường vào lưới Anh và Bỉ trên hành trình vô địch World Cup 1986. Van Basten gắn với cú vô lê tuyệt đẹp trước Liên Xô ở chung kết Euro 1988. Zinédine Zidane có cú vô lê cho Real Madrid trước Bayer Leverkusen ở chung kết Champions League 2002. Cristiano Ronaldo, dù còn rất nhiều lựa chọn khác thường được nhắc tới với cú xe đạp chổng ngược cho Real Madrid trước Juventus ở tứ kết Champions League 2018.

Nhưng với Messi, bạn phải bắt đầu từ đâu? Là bàn thắng anh ghi khi còn là một thiếu niên cho Barcelona trước Getafe vào tháng 4 năm 2007, khi dẫn bóng từ phần sân nhà, vượt qua sáu, bảy hay tám pha truy cản, một bàn thắng mà xét riêng về kỹ thuật thuần túy còn vượt cả “Bàn thắng thế kỷ” của Maradona vào lưới Anh? Hay là bàn thắng trước Athletic Bilbao ở chung kết Cúp Nhà vua tám năm sau, khi anh rê bóng xuyên qua năm pha truy cản rồi nã bóng vào góc gần? Đó có phải Messi ở đỉnh cao không? Hay là một pha solo khác trước Eibar, Girona, Real Zaragoza hoặc Real Madrid? Hay những bàn thắng trước Manchester United trong chung kết Champions League, chọn năm 2009 hay 2011 đều được? Hoặc đó là bất kỳ khoảnh khắc truyền cảm hứng nào mà anh tạo ra trên hành trình cuối cùng cũng đưa Argentina tới chức vô địch World Cup năm 2022?

Tài năng của Messi có điều gì đó gần như siêu thực. Xem bất kỳ đoạn tổng hợp nào trên YouTube về những pha rê bóng và chuyền bóng của anh, được lồng trên nền nhạc cổ điển, bạn sẽ thấy thể thao hiện ra như một loại hình nghệ thuật. Đó là cái đẹp, là thơ ca trong chuyển động.

Nhưng có một điều không phải lúc nào truyền hình cũng truyền tải được. Điều thực sự khiến bạn choáng ngợp khi xem Messi trực tiếp chính là nguồn năng lượng nguyên sơ phía sau thiên tài ấy. Giống Ali, anh lướt đi như bươm bướm nhưng tung đòn đau như ong chích.

Tôi có đặc quyền được tận mắt chứng kiến một vài khoảnh khắc nổi tiếng nhất của Messi. Một trận đấu in đậm trong trí nhớ là tại Wembley, ở vòng bảng Champions League năm 2018, khi anh hai lần đưa bóng dội khung gỗ Tottenham Hotspur trước khi chỉnh lại thước ngắm đôi chút và ghi liền hai bàn. Đó là hình ảnh kinh điển của Messi như một sức mạnh thiên nhiên, mang ý chí thép bên cạnh kỹ năng gần như không thuộc về cõi người. Nhưng thật ra, trận đấu ấy chỉ mang tính định danh sự nghiệp theo nghĩa nó giống với vô số màn trình diễn khác đã xuất hiện trong nhiều năm trước đó và cả sau này. Nó có lọt vào 10 màn trình diễn đáng nhớ nhất của Messi không? Gần như chắc chắn là không. Top 50 thì có thể. Với hầu hết mọi cầu thủ khác, đó sẽ là màn trình diễn để đời.

Tôi nhớ mình đã bật ra một tiếng thở gấp rất lớn trong khu vực báo chí tại Camp Nou vào tháng 5 năm 2015, khi trận bán kết Champions League với Bayern Munich vẫn đang ở thế giằng co. Messi khi ấy đánh lừa Jérôme Boateng rồi bấm bóng qua đầu Manuel Neuer đang lao ra, khiến thủ môn vĩ đại người Đức chỉ còn biết với tay vào khoảng không. Đó là một pha bóng gây choáng váng cả ở ý tưởng lẫn cách thực hiện. Nhưng theo tiêu chuẩn của Messi một lần nữa, đó chỉ là một ngày làm việc bình thường.

Cây bút thể thao kỳ cựu người Anh Paul Hayward khi đó đang nằm viện, giữa các đợt hóa trị sau khi được chẩn đoán mắc ung thư. Sau này, ông kể rằng mình đã xem trận đấu ấy trong tâm trạng tồi tệ nhất, “trên một màn hình trong căn phòng thiếu vắng niềm vui”, và cảm thấy bản thân “bật dậy khỏi ghế” trong sự kinh ngạc khi chứng kiến Messi làm điều đó với Boateng và Neuer.

Hayward viết: “Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc ấy, vì nó khiến tôi tin rằng trên đời này vẫn còn những điều kỳ diệu có thể xảy ra.” 

Vậy một cậu bé nhỏ con, nhút nhát đến khổ sở đến từ Rosario, Argentina, đã vượt qua mọi bất lợi để trở thành cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại như thế nào?

Chi tiết về chiều cao của Messi rất quan trọng. Năm 10 tuổi, khi đã bộc lộ tài năng phi thường, anh được đưa đến gặp bác sĩ chuyên khoa vì các HLV ở CLB địa phương Newell’s Old Boys, cũng như cha mẹ anh, đều lo lắng khi Messi chỉ cao khoảng 1m27, thấp hơn rất nhiều so với bạn bè cùng trang lứa. Trong hai năm, anh gần như không cao thêm.

Bác sĩ Diego Schwarzstein, chuyên gia nội tiết đã tiến hành các xét nghiệm trong sáu tháng trước khi kết luận rằng do thiếu hormone tăng trưởng, Messi nhiều khả năng sẽ không cao quá 1m52. Anh được chỉ định điều trị bằng hormone tăng trưởng, tiêm vào chân mỗi ngày. Chậm rãi nhưng chắc chắn, Messi bắt đầu cao lên. Đến năm 12 tuổi, anh đã đạt khoảng 1m47, tiến gần hơn tới chiều cao trưởng thành sau này là 1m70.

Chi phí điều trị vào khoảng 1.000 USD mỗi tháng. Dù Newell’s có hỗ trợ một phần, khoản tiền ấy vẫn tạo ra gánh nặng rất lớn cho tài chính gia đình Messi. Chính lời đề nghị chi trả toàn bộ chi phí điều trị từ Barcelona, sau khi Messi khiến các HLV của họ mê mẩn trong một buổi thử việc đã thuyết phục gia đình rời Argentina để anh bắt đầu quá trình học việc tại CLB xứ Catalonia khi mới 13 tuổi.

Nếu không có quá trình điều trị ấy, nếu Barcelona không sẵn sàng thanh toán khoản chi phí đó, rất khó tin rằng ngay cả một cầu thủ tài năng như Messi cũng có thể đáp ứng được những đòi hỏi thể chất của bóng đá đỉnh cao, chứ chưa nói tới việc vươn tới những đỉnh cao như anh đã làm.

Ở Messi còn có một sự kín đáo cực độ. Trên sân, anh là người biểu đạt theo cách độc nhất. Ngoài sân cỏ, anh lại hoàn toàn ngược lại, và ở một mức độ nào đó cho đến nay vẫn vậy.

Trong Copa América 2016, Maradona từng nói Messi “không có cá tính”, rằng anh là một người tốt nhưng thiếu “tính cách để trở thành thủ lĩnh”. Maradona là mẫu cá tính cực mạnh ở một đầu thái cực, còn Messi ở đầu kia. Chỉ đến những năm cuối sự nghiệp, Messi mới bắt đầu trông thoải mái hơn với vai trò đội trưởng đội tuyển Argentina.

Messi hướng nội theo cách có vẻ trái ngược với vị thế của anh. Ngoài sân cỏ, anh không tỏa ra thứ hào quang giống đại kình địch Cristiano Ronaldo. Messi đã tự tin hơn khi phát biểu trước công chúng theo thời gian, nhưng tôi vẫn nhớ một câu của tác giả John Carlin khi kể về lần phỏng vấn Messi năm 21 tuổi. Ông mô tả đó là một trải nghiệm “nhạt nhòa đến mức tôi thậm chí không nhớ mình đã viết bài sau đó”.

Nhưng xem Messi chơi bóng thì ngược lại. Đó là điều không thể nào quên.

Fernando Signorini, cựu HLV thể lực của tuyển Argentina, từng mô tả Messi là một “phép màu di truyền”.

“Giống như Diego Maradona, khả năng phối hợp thần kinh cơ của cậu ấy mang một sức mạnh như đến từ vũ trụ”, Signorini nói. “Đó là năng lực gần như không thể tưởng tượng trong việc kiểm soát cơ thể theo thời gian và không gian, như thể thách thức cả trọng lực.”

Nhìn bề ngoài, Messi chưa bao giờ có vẻ được ban cho tốc độ phi thường. Đúng là anh nhanh nhưng không phải kiểu nhanh đến mức vượt trội. Tại World Cup 2014, khi 27 tuổi, tốc độ cao nhất được ghi nhận của Messi vào khoảng 32 km/h. Con số ấy thấp hơn khá xa so với tốc độ tối đa của Cristiano Ronaldo, chứ chưa nói tới Kylian Mbappé, người đạt khoảng 37,8 km/h.

Nhưng điều khiến Messi không ai sánh kịp là tốc độ khi kiểm soát bóng trong chân. Khi xem anh thi đấu, bạn có thể được tha thứ nếu nghĩ rằng Messi chạy với bóng còn nhanh hơn khi không có bóng. Ở tốc độ tối đa, anh trông thật đáng sợ. Xoay người, ngoặt bóng, giả động tác, đổi hướng. Một số cầu thủ dùng kỹ thuật màu mè. Messi thì không hẳn vậy. Trong cách rê bóng của anh có nét gì đó rất cổ điển, nhưng tốc độ anh thực hiện nó, lách qua các pha truy cản trong những khoảng không gian chật hẹp nhất, lại tạo cảm giác gần như đến từ tương lai.

Quan sát Messi thi đấu là chứng kiến một vận động viên có nhận thức về không gian, thời gian và cách sử dụng chúng ở một đẳng cấp khác biệt. Đối thủ cùng lúc lao vào vây ráp, nhưng anh đã đi trước họ hai hoặc ba bước. Ngay cả khi bạn dừng hình rồi phóng rộng góc nhìn, bạn vẫn tự hỏi rốt cuộc làm sao anh có thể nhìn thấy những điều anh đã nhìn thấy.

“Leo luôn có tài năng và cá tính, nhưng cậu ấy cũng rất thông minh”, cựu HLV Barcelona Jordi Roura nói. “Cậu ấy nhanh chóng hiểu cách chơi tập thể và tiếp thu các khái niệm của Barcelona. Cậu ấy biết phải chiếm lĩnh vị trí nào trên sân, phải tiếp cận quả bóng ra sao, phải đặt cơ thể thế nào và phải làm gì trong từng khoảnh khắc.”

Một cựu HLV khác của Barcelona, Robert Moreno, từng dùng một cách ví von về Messi trong cuộc phỏng vấn với The Athletic năm 2022.

“Cậu ấy giống như trong phim The Matrix”, Moreno nói. “Anh có nhớ cảnh nhân vật di chuyển cơ thể còn mọi viên đạn bay chậm lại không? Với tôi, Messi chơi bóng như vậy. Mọi thứ diễn ra trong đầu cậu ấy chậm hơn so với phần còn lại của thế giới.”

Phân tích này sau đó thường được hiểu theo cách dễ hình dung hơn là “bộ não của Messi làm thời gian chậm lại”. Điều đó có thể đúng không? Hãy yêu cầu Messi giải thích thiên tài của mình, như nhiều người từng làm trong các cuộc phỏng vấn nhiều năm qua và anh sẽ gặp khó khăn khi diễn đạt thành lời. Anh chỉ làm những gì đến với mình một cách tự nhiên.

David Sumpter là giáo sư toán ứng dụng và là đồng sáng lập Twelve Football, công ty dùng dữ liệu để giúp các CLB không chỉ trong khâu tuyển trạch mà còn trong việc ra quyết định trên sân. Ông từng làm việc với Barcelona trong thời Messi còn ở đó, nghiên cứu các mô hình chơi bóng và phân tích quyết định của cầu thủ trong mối liên hệ với không gian và thời gian.

“Điều chúng tôi phát hiện là Messi và các đồng đội tìm ra những khoảng trống thậm chí còn chưa tồn tại. Khoảng trống ấy phải hai hoặc ba giây sau mới xuất hiện. Theo nghĩa đó, đúng là những cầu thủ này có thể nhìn thấy tương lai trước hai giây, năm giây. Nhưng với Messi, gần như cậu ấy có thể nhìn thấy tương lai trước 10 phút. Tôi không nói theo nghĩa đen, vì bóng đá là một trò chơi biến động liên tục. Nhưng điều Messi làm là đọc từ rất sớm trong trận đấu xem những khoảng trống ấy có khả năng xuất hiện ở đâu, rồi cậu ấy bảo đảm rằng mình sẽ tìm đến đúng những khoảng trống đó khi trận đấu tiếp diễn.”

Cách giải thích ấy khiến mọi thứ nghe có vẻ rất khoa học, như thể Messi đang bước đi trên sân giống nhà toán học John Nash, nhân vật do Russell Crowe thủ vai trong phim A Beautiful Mind.

“Không, tôi không nói rằng cậu ấy suy nghĩ bằng thuật ngữ toán học”, Sumpter nói. “Nhưng sau khi nghiên cứu những mô hình mà Messi tạo ra, tôi có thể nói rằng cậu ấy liên tục suy nghĩ về không gian và các góc di chuyển khác nhau. Chúng ta không thể biết nếu không quét não cậu ấy, nhưng chắc chắn phải có điều gì đó mang tính toán học đang diễn ra trong đó.

“Tôi nghĩ trong các bài kiểm tra tư duy không gian, cậu ấy sẽ đạt điểm cao hơn người bình thường và cao hơn cả cầu thủ bóng đá trung bình. Với tôi, Messi giống như một trong những người hiếm hoi có điều gì đó đẹp đẽ và độc nhất trong đầu, thứ cho phép cậu ấy làm những gì cậu ấy đã làm.”

“Đó là một kiểu trí thông minh khác với trí thông minh của một người bình thường”, Moreno nói thêm. “Đó là thứ hiểu biết mà bạn không thể giải thích. Các cầu thủ có thể làm được nhiều điều, nhưng họ không thể giải thích vì sao họ làm như vậy. Messi là biểu hiện cao nhất của trạng thái ấy. Cậu ấy tìm ra lời giải ở những nơi mà người phàm không thể tìm thấy.”

Trong nhiều năm, cảm giác như điều duy nhất níu Messi lại trong cuộc tranh luận về GOAT là việc anh chưa từng vô địch World Cup, khác với Pelé và Maradona.

Lập luận ấy đã đánh giá thấp mức độ thay đổi của bức tranh thể thao. Suốt các thập niên 1960, 1970 và 1980, sự vĩ đại chủ yếu được nhìn qua lăng kính bóng đá quốc tế, đặc biệt là World Cup. Sang thế kỷ 21, bóng đá cấp CLB trở nên bao trùm hơn rất nhiều, bị chi phối bởi một nhóm nhỏ các “siêu CLB”, đến mức những vòng cuối Champions League dần được công nhận là đỉnh cao chuyên môn của bóng đá. Về kỹ thuật, nó thậm chí còn cao hơn World Cup dù không hoàn toàn là một sự kiện toàn cầu lớn bằng.

Messi từng thua ở tứ kết World Cup 2006 và 2010, thua chung kết năm 2014, rồi dừng bước ở vòng 16 đội năm 2018. Đôi khi cảm hứng không đến với anh, nhưng Argentina khi đó thua trước những đội mạnh hơn. Hai lần trong số ấy, họ thua trước nhà vô địch sau cùng. Vấn đề chưa bao giờ là Messi không thể nâng tầm chất lượng của mình. Vấn đề nằm ở chỗ, trong một tập thể thường xuyên vận hành thiếu ổn định, Messi dường như bị đè nặng dưới gánh nặng kỳ vọng, khi hy vọng của cả đất nước đặt lên đôi vai nhỏ bé của anh.

Messi có thật sự phải vô địch World Cup để được xem là cầu thủ hay nhất thế hệ mình, để đứng cạnh Maradona và Pelé trên đỉnh ngôi đền vĩ đại hay thậm chí để được coi là người vĩ đại nhất trong tất cả không? Với một môn thể thao tập thể, lập luận ấy có phần quá đơn giản.

Nhưng tại Qatar năm 2022, Messi vẫn cứ đi và giành lấy nó, ở tuổi 35. Anh không hoàn toàn “gánh” đội theo cách Maradona từng làm năm 1986 nhưng Messi tạo ra những đóng góp khổng lồ ở mọi chặng đường của giải đấu. Một bàn thắng tuyệt vời vào lưới Mexico ở vòng bảng, đúng thời điểm Argentina cần anh nhất. Một pha dứt điểm chính xác giúp đánh bại Australia ở vòng 16 đội. Một đường kiến tạo tuyệt đẹp cho Nahuel Molina và một quả phạt đền cực áp lực, sau đó là thêm một cú sút luân lưu thành công trong trận tứ kết gặp Hà Lan. Một quả phạt đền căng thẳng khác và pha đi bóng mê hoặc để dọn cỗ cho Julián Alvarez ở bán kết trước Croatia. Rồi hai bàn thắng, trong đó có một quả phạt đền, cùng một cú sút luân lưu thành công nữa khi trận chung kết World Cup kinh điển với Pháp đi đến hồi kết khiến thần kinh tất cả như bị xé vụn.

Khi chiến thắng được xác nhận, Messi khuỵu gối xuống sân, hoàn toàn bị cảm xúc cuốn lấy. Đó là vinh quang tối thượng của anh, chiếc Chén Thánh mà anh theo đuổi cả đời.

“Đó là giấc mơ thời thơ ấu của mọi cầu thủ”, Messi nói với các phóng viên sau trận. “Tôi đủ may mắn để đạt được mọi thứ. Đây là thứ tôi còn thiếu. Giờ thì nó đã ở đây.”

Nhưng cũng có lý trong những gì Pep Guardiola nói sau đó.

“Nếu cậu ấy không vô địch World Cup, quan điểm của tôi cũng sẽ không thay đổi chút nào”, HLV Manchester City và cựu HLV Barcelona nói. “Với tôi, rất dễ để nói rằng cậu ấy là cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại. Có thể nói vậy là thiếu tôn trọng Pelé và Maradona nhưng với tôi, cậu ấy là như thế.”

Không có câu trả lời chắc chắn cho cuộc tranh luận ai là cầu thủ vĩ đại nhất. Nhiều người vẫn chọn Cristiano Ronaldo vì anh ghi quá nhiều bàn. Bóng đá thời Messi cũng rất khác thời Maradona, Pelé, Cruyff hay Di Stéfano. Messi được bảo vệ tốt hơn trước những pha vào bóng thô bạo, nhưng anh cũng phải chơi trong một kỷ nguyên nhanh hơn, giàu thể lực hơn và đòi hỏi kỹ thuật cao hơn rất nhiều. Nhưng anh cũng chơi trong một kỷ nguyên mà bóng đá nhanh hơn, giàu thể lực hơn rất nhiều, khi mặt bằng kỹ thuật chung đã được nâng lên rất cao. Và Messi, một cách bền bỉ, tiếp tục đẩy những tiêu chuẩn ấy lên những tầm cao gần như phi lý.

Có thể một ngày nào đó sẽ có những cầu thủ ghi nhiều bàn hơn Messi hoặc ghi những bàn thắng bắt mắt hơn Messi. Có thể sẽ có người nhìn ra đường chuyền hay hơn Messi, đặt lực chuyền tốt hơn Messi, rê bóng giỏi hơn Messi, hiểu không gian và thời gian tốt hơn Messi.

Nhưng tất cả những điều đó cùng tồn tại trong một cầu thủ ư?

Chúng ta có lẽ sẽ phải chờ rất lâu nữa mới được thấy một người khác làm tất cả những điều ấy ở đẳng cấp phi thường đến vậy, tuần này qua tuần khác, mùa này qua mùa khác, trong gần hai thập kỷ.

Như Guardiola từng nói, “Đừng cố giải thích Messi, đừng cố viết về cậu ấy, đừng cố mô tả cậu ấy. Hãy xem cậu ấy chơi bóng.”

Thật đấy. Chính là cậu ấy.

(Theo Oliver Kay, The Athletic)