Thánh đường Estadio Azteca đã sẵn sàng cho World Cup 2026, nhưng quy tụ về đây trước giờ khai mạc cũng có không ít người phản đối giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh.
Hỗn loạn tại Mexico City
Nếu để chỉ ra một sân đấu mang tính biểu tượng của World Cup, đó sẽ phải là Estadio Azteca của Mexico. Nơi đây từng chứng kiến cả Pele và Maradona đăng quang ngôi vương thế giới. Không phải Estadio Banorte như tên nhà tài trợ, cũng không phải Mexico City Stadium như trên thông báo của FIFA, Azteca vẫn mãi là Azteca. Và FIFA có lí do để lấy sân đấu này làm nơi tổ chức lễ khai mạc World Cup 2026 - kỳ đại hội lớn nhất lịch sử.
Chính quyền Mexico City không giới hạn sự kiện này trong phạm vi của riêng Estadio Azteca. Khu Auditorio Nacional tổ chức buổi hòa nhạc, đếm ngược tới lễ khai mạc. Còn Quảng trường Plaza de la Constitución (hay còn được dân địa phương gọi là Zocalo) trở thành khu mua sắm, vui chơi của người hâm mộ khắp thế giới.
Thế nhưng, khung cảnh tại Zocalo trước giờ bóng lăn lại không mấy phù hợp cho hoạt động của các CĐV. Tưởng như nơi đây sẽ phải tràn ngập người hâm mộ bóng đá và các hoạt động diễn ra nhộn nhịp, nhưng thứ đập vào mắt người hâm mộ là hàng ngàn tấm lều bạt bởi cả ngàn người biểu tình, với phần lớn trong đó là các giáo viên đòi tăng lương.
 |
Hàng dài người biểu tình đổ về phía Estadio Azteca trước ngày Mexico tổ chức lễ khai mạc World Cup 2026 |
Hôm thứ Ba, các giáo viên đình công đã gây ra hỗn loạn ở trung tâm thành phố Mexico City. Người biểu tình đã kéo đổ những hình nộm khổng lồ của các cầu thủ bóng đá, xé quần áo của chúng và đốt cháy trên đại lộ chính Paseo de la Reforma của thành phố. Các giáo viên, cùng Cơ quan Điều phối Quốc gia về Công nhân Giáo dục của Mexico (CNTE) đe dọa sẽ tiếp tục biểu tình, phá hoại World Cup 2026 bằng các hoạt động khác nếu như thỉnh cầu lên nhà nước không được đáp ứng.
Và thực tế là nhóm người này đã làm thật. Tổng thống Mexico, Claudia Sheinbaum, dự kiến sẽ gặp một quan chức cấp cao của Tây Ban Nha vào thứ Ba, nhưng do các giáo viên phong tỏa lối vào quảng trường Zocalo và Cung điện Quốc gia, cuộc gặp đã phải diễn ra trực tuyến qua Zoom, theo báo La Jornada.
Tình trạng hỗn loạn này xảy ra một ngày sau khi các giáo viên đình công bị cảnh sát chống bạo động bắn hơi cay và đạn cao su khi họ tuần hành về phía quảng trường. Năm người biểu tình bị thương trong vụ hỗn loạn, trong đó có một giáo viên bị mất một mắt, theo lãnh đạo công đoàn. Chính quyền Mexico City đã phủ nhận việc sử dụng đạn cao su hoặc hơi cay.
Trước sức ép từ phía các giáo viên, Tổng thống Sheinbaum một mặt khẳng định không thỏa hiệp trước động thái phá hoại, nhưng cũng không cho thấy dấu hiệu của việc sẽ “xuống nước”. Bà cho biết: “Thông qua đối thoại, chúng tôi sẽ cố gắng giải quyết những vấn đề khả thi. Có một số yêu cầu mà ngân sách không cho phép chúng tôi đáp ứng đầy đủ, nhưng cũng có một số yêu cầu khác mà chúng tôi có thể đáp ứng; vì vậy, chúng tôi đang giải quyết chúng”.
Tất nhiên, lời kêu gọi đàm phán của vị tổng thống sinh năm 1962 không làm hài lòng nhóm biểu tình. “Chính phủ chỉ toàn tổ chức các cuộc họp đối thoại, nhưng không có tiến triển gì cả,” Sergio Cruz, một trong những giáo viên biểu tình, nói với tờ Guardian. “Chúng tôi đang đòi công lý.”
 |
Bức tranh biếm họa Tổng thống Claudia Sheinbaum được người biểu tình Mexico treo ở gần sân Azteca |
Cuộc biểu tình ở Mexico City phản ánh một nghịch lý tại World Cup 2026. Phía sau những hình ảnh đầy màu sắc mà Mexico truyền tải cho thế giới, là những vấn đề nội an đầy phức tạp. World Cup là một sự kiện tầm cỡ, nhưng điều đó không có nghĩa là mọi người Mexico đều hào hứng với điều này.
Với các quan chức Mexico, World Cup 2026 có thể giúp quảng bá hình ảnh đất nước, kích cầu du lịch và tiêu dùng. Những doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh địa phương cũng coi đây là một dịp hiếm có và đặc biệt để tăng thu nhập. Tuy vậy, với những người làm công ăn lương khác (như giáo viên), việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng ở các vùng quê nghèo hay tăng lương cơ bản, mới là điều cấp thiết hơn.
Giáo viên không phải nhóm ngành duy nhất phản đối World Cup 2026. Các công nhân vận tải đã phong tỏa tuyến phố để phản đối điều kiện làm việc không an toàn. Nông dân đã thúc đẩy cải cách giá cả thị trường. Chưa kể, gia đình của hơn 130 nghìn công dân Mexico mất tích cũng tổ chức các cuộc biểu tình đòi công lý và sự hỗ trợ lớn hơn từ nhà nước. Họ đã dán các áp phích tìm người mất tích gần sân vận động và ở các khu vực công cộng để đảm bảo rằng mục tiêu của họ được du khách quốc tế và các đài truyền hình biết đến.
Chưa rõ những cuộc biểu tình này sẽ mang lại những kết quả gì, nhưng ngay trước mắt, rất nhiều cá nhân và tổ chức liên quan đã phải chịu tác động xấu. Dễ thấy nhất là các hộ kinh doanh quanh khu vực diễn ra sự kiện khai mạc. Không ít hộ kinh doanh nhỏ đã chờ cả năm đến ngày giải đấu bắt đầu, chỉ để kiếm thêm thu nhập và rồi việc buôn bán bị gián đoạn bởi những kẻ “không chắc có phải giáo viên thật không”.
 |
Hàng trăm ngàn tờ rơi tìm người mất tích khắp Mexico được dán ở khu vực gần với camera của truyền thông quốc tế |
Chính quyền Mexico City cũng phải huy động tới 50 nghìn cảnh sát để duy trì tình hình an ninh. Hình ảnh của Mexico trong mắt dư luận quốc tế cũng chịu ảnh hưởng và trên hết, trải nghiệm của khán giả tới đây xem bóng đá cũng không còn được trọn vẹn.
Những người hâm mộ từ Nam Phi, Hàn Quốc bay nửa vòng trái đất tới Mexico cổ vũ đội nhà đâu có biết về mức lương giáo viên ở đây, càng không rõ người lao động xây sân Azteca phải chịu điều kiện làm việc không đảm bảo. Họ chỉ muốn xem bóng đá, nhưng lại không thể tận hưởng điều đó một cách trọn vẹn vì biểu tình.
Vấn đề không của riêng Mexico
Thách thức đã được đặt ra với Mexico từ lâu trước khi giải đấu bắt đầu. Hồi đầu năm, tình hình bạo loạn giữa các băng đảng tội phạm với cảnh sát quốc gia ở 20 trên 32 bang khắp Mexico biến đất nước này trở thành một “chiến trường” đúng nghĩa. Đặc biệt là thành phố Guadalajara, nơi tổ chức 4 trận đấu của World Cup này hứng chịu tổn thất nghiêm trọng. Tổng thống Sheinbaum khi ấy đã phải công khai lên tiếng đảm bảo rằng giải đấu sẽ diễn ra an toàn với các đội bóng và người hâm mộ.
Sau cùng, các băng đảng cũng đã “tạm tha” cho World Cup. Nhưng giáo viên và người lao động khác thì không. Mexico không phải chủ nhà đầu tiên, càng chưa phải quốc gia cuối cùng đối diện bài toán này.
12 năm trước, giải đấu ở Brazil cũng chứng kiến vấn đề tương tự, thậm chí ở quy mô còn lớn hơn nhiều. Ở quốc gia mà bóng đá được coi như tôn giáo, vẫn có tới hơn 1 triệu người xuống đường phản đối việc tổ chức World Cup 2014. 42 người trong số đó bị thương trong các cuộc bạo loạn, còn 234 người đã bị bắt vì hành vi quá khích.
 |
Đám đông biểu tình tấn công cảnh sát và đốt phá tại Mexico City |
Nguyên nhân, cũng không có gì bất ngờ: đi tìm “công lý”. Nhóm phản đối của Brazil khi ấy, lập luận rằng chính phủ đã đầu tư cả tỷ reais (đồng tiền Brazil) vào các chiến dịch phục vụ World Cup, nhưng lại bỏ bê những điều kiện sống cơ bản, không hoàn thiện cơ sở vật chất hạ tầng vốn đã xuống cấp ở nhiều nơi.
Thậm chí, một huyền thoại bóng đá Brazil là Romario, cũng phản đối giải đấu trên quê nhà. Ông gọi World Cup 2014 là vụ trộm lớn nhất lịch sử khi ngân sách cho giải đấu sẽ không dừng lại ở con số 100 tỷ reais và ông thậm chí còn đòi sao kê khoản tiền trên vì nghi ngờ có hoạt động lạm dụng công quỹ và tham nhũng trong công tác chuẩn bị cho World Cup năm đó.
Thực chất, những xung đột giữa các ý thức hệ luôn tồn tại ở mọi quốc gia. Không phải cứ đến World Cup mới có những cuộc biểu tình. Mà chính nhờ World Cup, hành động chống đối ấy mới nhận được nhiều sự chú ý.
Khi trái bóng đang lăn trên mặt cỏ Azteca, hàng trăm người quá khích đã tạo ra bầu không khí hỗn loạn bên ngoài sân. Cảnh sát đã phải rất nỗ lực mới hạn chế được những hành vi phá hoại. Nhưng thiệt hại cho các bên liên quan chưa dừng lại ở đó và cuộc biểu tình này dự kiến còn kéo dài.
Bởi nguồn cơn cho những cuộc bạo động ấy xuất phát từ mâu thuẫn cơ bản giữa các tầng lớp trong xã hội - điều mà mọi quốc gia đều phải đối mặt. Sau cùng, bạo loạn có thể nổ ra, công tác chuẩn bị có thể bị gián đoạn. Nhưng bóng thì vẫn phải lăn và World Cup vẫn là một sân khấu thiêng liêng mà không yếu tố ngoại cảnh nào có thể tác động.
Xem thêm:
Bóng đá Mexico vừa chứng kiến một cột mốc đáng nhớ tại World Cup 2026 khi tiền vệ trẻ Gilberto Mora trở thành cầu thủ trẻ nhất trong lịch sử nước này ra sân ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Mexico đã tạo nên dấu mốc lịch sử trong trận khai màn World Cup 2026, song chiếc thẻ đỏ đáng tiếc của Cesar Montes vẫn khiến niềm vui chiến thắng chưa thể trọn vẹn. Dưới đây là những điểm sáng và nỗi thất vọng đáng chú ý sau chiến thắng 2-0 của El Tri trước Nam Phi.
Tiền đạo Raul Jimenez đã không kìm được những giọt nước mắt sau khi ghi bàn trong chiến thắng 2-0 của Mexico trước Nam Phi ở trận khai mạc World Cup 2026 diễn ra trên sân Azteca.
